ANTALYA’DA OLSA NE OLUR?
Türkiye’yi hüzne boğan 84 öğrenci ve bir öğretmenin hayatını kaybettiği 2003 yılında meydana gelen Bingöl depremi ile ilgili 7 yıldır süren dava geçtiğimiz günlerde sonuçlandı. Dava sonucuna göre 8 kişinin serbest kalması, mühendisin 1, müteahhitin de 1,5 yıl hapis cezasına çarptırılması Antalya’da da yankı buldu. İnşaat Müteahhitleri, Yapı Denetim Kuruluşları Birliği ve İnşaat Mühendisleri Odası aynı senaryonun Antalya’da yaşanması halinde oluşacak tabloyu yorumladı.
‘GÜNAH KEÇİSİ DEĞİLİZ’
İnşaat Müteahhitleri Derneği Başkanı Deniz Karataş, oluşacak depremde binanın çökmesi halinde kusurlarının yüzde 1 olduğunu, müşterilerin Yapı Denetim Kuruluşları’na yapılan binaların kontrolü için ekstra ücret ödediğini kaydetti. Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Başkanı İrfan Varol her seferinde günah keçisi ilan edilmekten yakındı. İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Cem Oğuz ise verilen cezaları yorumladı. Oğuz, “Cezalar çok az, Türkiye’de Hammurabi kanunları uygulansaydı kimse müteahhit olmak istemezdi” diye konuştu.
Antalya’da sivil toplum kuruluşlarınca sık sık dile getiren ve son olarak Büyükşehir Belediyesi’nin Niğde Üniversitesi’nde öğretim üyesi olan Baki Çelik’e Deprem Master Planı ile ilgili yetki verilmesi ancak atılan adımlarla ilgili bir paylaşımda bulunulmaması tepkilere yol açarken, 2003 yılında yürekleri yaralayan Bingöl depreminin sorumlularına kesilen cezalar da tartışma konusu oldu.
CEZALAR ONANDI
Yargıtay 9’uncu Ceza Dairesi, 1 Mayıs 2003’te Bingöl’de meydana gelen 6.4 büyüklüğündeki depremde, Çeltiksuyu Pansiyonlu İlköğretim Okulu’nun (PİO) yıkılmasına ilişkin davada, yerel mahkemenin müteahhit ile mühendise verdiği cezaları onadı. 84 öğrenci ve bir öğretmenin aynı çatı altında can verdiği verdiği ‘ihmal’le ilgili 8 sanık zamanaşımından serbest kalırken, mühendisin 1 yıl, müteahhitin de 1.5 yıl hapis yatmasına karar verildi.
KUSURUMUZ YÜZDE 1
Türkiye Müteahhitler FederasyonuGenel Başkan Yardımcısı Deniz Karataş, “Bingöl depremi yapı denetim kuruluşlarının faaliyette olduğu bir dönemde meydana gelmiştir. Yapı denetimin inşaat safhaları ile ilgili teknik ekibin birinci derecede sorumluluğunun yanında bir de dışarıdan hizmet alınan İnşaat Mühendisi, Elektrik, Makine ve Jeoloji Mühendisleri vardır. Bu kişiler müteahhitin üstünde gelir. Uzman kişiler projeyi yazıp çizmiş müteahhit buna uymamış derseniz o zaman yapı denetim ‘niye son şekli ile kontrol etmemiş’ derim. Bizim kusurda yüzde 1’lik bir sorumluluk payımız var” dedi.
FAZLADAN PARA VERİYORLAR
Karataş şöyle konuştu: “Bu deprem 1999 yılından önceki yani yapı denetim kuruluşlarının olmadığı dönemde gerçekleşseydi binaların doğru çizimleri yapılmış olsa bile üretim safhasında her binada mühendis olamazdı’ der ilgili yapının müteahhitinin kusurunu kabul ederdim. Bugün ise durum çok farklı, bina üretimi sırasında beton dökülürken numune alınıyor, demir kalitesi kontrol ediliyor bunun için tüketiciden ekstra para alıyorlar. Tüketici binanın güvenilir olması için yapı denetim kuruluşu onayı için fazladan para veriyor”
YÜZDE 0,5’İNİ KASAMIZA KOYUYORUZ
Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Antalya Şubesi Başkanı İrfan Varol ise Günah keçisi ilan edilmekten bıktıklarını söyleyerek, “Gölcük depreminde fatura Veli Göçer’e çıktı. Bingöl depreminde ise 19 pilot ilin dışında Yapı Denetim sistemi yoktur. Bingöl’de de bu yoktu. Her depremin hasarın ardında bizleri suçlamak yapılan büyük yanlıştır. Bayındırlık Bakanlığı’na bağlı Kontrol Teşkilatı Bingöl depreminde sorumludur. Yapı Denetim kuruluşu bina yapım işinden yüzde 0,5’ini kasasına koyuyor. Müteahhit parayı cebine indirecek. Yapı Denetim Kuruluşu cezasını çekecek” dedi.
CAYDIRICILIK TEŞKİL ETMİYOR
İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Cem Oğuz ise , “Bugün elimizde sağlıklı bir Deprem Master Planı bulunmadığından hangi bölgede ne kadar binanın depreme dayanıklı olup ne kadarının dayanıksız olmadığına ilişkin net bilgiye sahip değiliz ancak şunu söyleyebiliriz. 2000 yılından sonra Yapı Denetim Kuruluşları 15 yıl boyunca sorumlu tutulmuştur. 2000 yılından öncekilerde teknik uygulama sorumlusu, fenni mesul ve müteahhit sorumludur. Mahkemenin vermiş olduğu cezalar aslında caydırıcılık teşkil etmeyecek şekildedir” dedi.
HAMMURABİ’Yİ ÖRNEK VERDİ
Oğuz, “Yıllar sonra açıklanan mahkeme sonucu Milattan önce 2 binli yıllarda Mezopotamya’da hüküm sürmüş Babil kralı Hammurabi’nin kanunlarında bile eğer bir bina yıkılırsa binayı yapan ölümle cezalandırılır, eğer yapı sahibinin oğlu ölürse müteahhitin oğlu ölüm cezasına çarptırılırdı. Böyle cezalar bugün uygulansa Türkiye’de kimse müteahhit olmak istemezdi ama bu işin ne kadar ciddi ve sorumluluk gerektirdiğinin anlaşılması yegane amaç olmalıdır” diye konuştu.
Murat ŞENTÜRK





