Zaman Yönetimi Nedir?
Zaman yönetimi, amaçlara ve hedeflere
ulaşmada önemli bir kaynak olan zamanı verimli kullanma çabasıdır. Zaman
yönetiminde söz konusu olan, mevcut zamanda nelerin yapılabileceğinin
planlanmasıdır. Elbette ki, zamanımızın tamamına yakınını çalışarak geçirmek,
zamanı yönetmek demek değildir. Böyle bir durumda sadece zamanın bizi
yönettiğinden söz edebiliriz. Evet, zamanın akıp gittiği gerçeğine karşı
direnmekten söz etmiyoruz. Ancak psikolojik, sosyolojik ve diğer ihtiyaçlarımızın
karşılanabilmesi için de zamana ihtiyacımız vardır.
Başarılı zaman yönetiminin, daha çok
çalışmayla her günü son dakikasına kadar doldurup da geceleri yorgun ve bitkin
düşmeyle ilgisi yoktur. Başarılı zaman yönetimi, normal olarak yapmak üzere başladığımız
her şeyi ikmal edecek zamanı olmak demektir.
Zaman yönetimi, yanlış işleri hızlı yapmak
değildir. Amaç doğru işleri kısa zamanda yapmaktır. Zaman kolaylıkla kontrol
edilemez, biz sadece kendimizi ve kendi zamanımızı kullanmayı yönetebiliriz. Başarı,
ertesi güne ne kaldığıyla değil, bu gün neler yaptığımızla ilgilidir.'
Zaman Kazanmanın yollari
Zaman yönetimi sayesinde, daha az zamanda
ve daha az stresle daha çok iş yapabilir; yapmak istediğiniz diğer işlere daha
çok zaman ayırabilirsiniz. Orada burada boşa geçen saatleri yeniden kazanabilir
ve bu zamanı daha verimli kullanabilirseniz, günlük verimliliğinizi önemli
ölçüde artırabilirsiniz. Aşağıda, zaman yönetimine yönelik 10 teknik bulunuyor.
Bu tekniklerle, günde en azından bir saat kazanıp daha verimli işler için
kullanabilirsiniz.
Günlük Planlama Yapın
Şöyle bir söz vardır; insanlar,
başarısızlığı planlamazlar; ama pek çok insan, planlamayı başaramaz. Her akşam
oturup elinizin altındaki en değerli kaynağı -önünüzdeki 24 saati- kontrol
edebilmek için zaman ayırın. İşinizi planlayın ve her gün planınıza uygun
hareket edin. Bir sonraki gün -yapmanız gerekenler- ile -yapmak
istedikleriniz-in tamamını içeren bir Yapılacak İşler listesi oluşturun. Günlük
planınız olmazsa, dikkatiniz kolayca dağılabilir ve üretkenliğinizi artıracak
önemli işlerle uğraşmak yerine, zamanınızı gürültücü müşterilere hizmet vererek
harcamak durumunda kalabilirsiniz.
Öncelik Sıralaması Yapın
Yapılacak İşler listenizde her akşam
öncelik sıralaması yapın. Listenizdeki en önemli işin yanına -1- rakamını
koyun. Listenizdeki ikinci en önemli işin yanına -2- rakamını koyun, vb. Daha
sonra, önem sırasına göre listenizdeki işleri yapın. Listenizdeki her şeyi
yapamayabilirsiniz; ama en önemli işleri yapmış olacaksınız. Bu, daha fazla
değil, daha akıllıca çalışmak ve daha az zamanda daha çok iş yapmaktır.
Ertelemeyi Kontrol Edin
Dünyadaki en etkili planlama, yapılması
gerekenin yapılmasının yerine geçemez. Önemli işleri erteleriz; çünkü bunu
yapmamanın bedelinin ne olduğunu yeterince bilmeyiz ya da bu işi yapmaktan
yeterince keyif almayız. Sürekli ertelediğiniz bir işi yapmak için, zihninizde
bu işi yapmamanın bedelini ya da bu işi yapmanın keyfini yeterince
canlandırmaya çalışın. Keyif alma düşüncesi çok daha iyidir. Ertelediğiniz bir
işi seçin ve bunu bir oyuna dönüştürün. Belli bir zaman diliminde tek bir işle
ilgilenin ki diğer işler dikkatinizi dağıtmasın. Bunu yönetilebilir
parçacıklara ayırın. İşe başlayın, ilk adımı atın, büyük ihtimalle işi sonuna
kadar götüreceksiniz.
Yetki Verin
Yetki vermek, işleri paylaşmak yoluyla
zaman kazanmanızı ve böylece kişisel işlerinizi daha hızlı sonuçlandırmanızı
sağlar. Yetki vermenin zor yanı, basitçe işi devredebilmektir. İşleri
kendimizin yapmasıyla büyük gurur duyarız. "Bir işin iyi yapılmasını
istiyorsan, o işi kendin yapacaksın.' Günlük planlama kapsamında her gece,
ertesi gün yapmanız gereken ve yapmak istediğiniz tüm işlere bakın. Her işte
kendinize şunu sorun: "Zamanımı en iyi biçimde değerlendirmenin yolu bu mu?'
Öyle ise yapın. Öyle değilse, bir başkasına aktarmaya çalışın. "Bunu ben
yapıyorum' ile "İş yapılıyor' arasında çok fark vardır.
Toplantı Zamanını Yönetin
Bir toplantıdan önce şunları sorun:
"Gerekli mi?' ve "Benim olmam gerekir mi?' Her iki soruya da yanıt "Hayır' ise
toplantıya girmemeyi ya da katılmamak için kendinize bir özür bulmayı tercih
edin. Daha sonra, toplantı için, her işe yönelik başlangıç ve bitiş saatlerinin
belirtildiği yazılı bir gündem hazırlayın. Yazılı gündemi toplantıya
katılacaklara iletin. Bir toplantıyı tuzak kurarak uzatmanın anlamı yoktur.
Katılımcılara neyin tartışılacağını önceden bildirin.
Academia Sinica daki biyoteknoloji
bolumundeki toplantilarimizda ana temel
unsur , soru sorabilme kapasitesidir. Albert
Einstein dedigi gibi verilen cevaplar degil sorulan sorular zekanin
gostergesidir. Drektorumuz proje
hazirlayan ve sunan kisiye mevcut litraturden baz alarak soru sormak yerine,
ekibimizdeki diger elemanlarin soru
sormasini ve projeyi genisletme
kabiliyetlerini olcer. Bu sekilde mevcut eski literaturlerin ve bilginin
esaretinden kurtulmus, yeni bir yol belirlemiz oluruz. Benim de hoslanmadigim
en onemli konu susturulmus toplanti
katilimcilaridir. Yapilan bazi seviyesi dusuk bilimsel toplantilarda
katilimcilarin soru sormasi yeni bir fikir ileri surmesi , toplantiyi yoneten
kisi tarafindan ukalalik ve hava atma olarak yorumlanir.Halbu ki sorgulayan bir
beyin calisan bir beyindir. O kisiyi takdir etmek cesaretlendirmek gerekir.
Diger negatif bir durum ise genelde proje sahibinin eksigini aramak ve hatta
onun kendisini zayif ve yetersiz
hissetmesini saglamak icin toplum onunde asagilamaktir. Bunun kesinlikle
calisani azmettirici bir yonu olamaz. Malesef bilimsel hicbir yonu olmayan , uretmeyen,
dusunceye ve emege saygisiz , kisilerin tercihi genelde bu yondedir.
Zamanınızı İsraf Eden Öğeleri Saf Dışı Edin
Konumu ya da makamı ne olursa olsun,
zamanını talep eden şeylerin yaklaşık dörtte birini, bunların ortadan
kalktığını hiç kimse fark etmeden, alıp çöp sepetine atamayacak bir bilgi
işçisini ben düşünemiyorum.
Faaliyetleri Başkalarına Devredin
Kendi zaman kaydıyla yüzleştiğinde kişisel
olarak yapmak zorunda olmadığı her şeyi hemen başkalarına devretme
alışkanlığını çabucak kazanmayan bir bilgi işçisine daha rastlamadım. Yönetici,
zaman kaydına daha ilk göz attığında, kendisinin önemli gördüğü, kendisinin
yapmak istediği ve kendisini yapmaya adadığı şeyleri yapmaya zaman kalmadığını
son derece açık olarak görür. Önemli şeylere gitmesinin tek yolu onlar
tarafından yapılabilecek her şeyi başkalarına devretmektir.
Başka İnsanların Zamanını İsraf Etmek
Bir yöneticinin üretici çalışmadaki tarzı
bir başkasının zamanını büyük ölçüde israf eden bir yön taşıyabilir. Büyük bir
kuruluşun finanstan sorumlu başkan yardımcısı bürosunda yapılan toplantıların
büyük bir zaman israfına neden olduğunun farkındaydı. Bu işi kendisine doğrudan
bağlı bütün yetkililerin konu ne olursa olsun her toplantıda hazır bulunmasını
istiyordu. Bu yüzden toplantılar çok kalabalık oluyordu. Ve her katılımcı kendisini
konuyla ilgili göstermek zorunda hissettiği içinde herkes en azından bir soru
gündeme getiriyordu. Ve bunların çoğu ilgisiz oluyordu. Bu yüzden toplantılar
uzadıkça uzuyordu. Fakat söz konusu üst düzey yönetici, bir gün kendilerine
soruncaya kadar, astlarının da bu toplantıları bir zaman israfı olarak
gördüklerini bilmiyordu. Ama kuruluşta herkesin statüye büyük önem verdiğini ve
"sahnede görünmek' istediğini bildiği için, onları toplantıya çağırmadığında
alınacakları endişesini taşıyordu.
Kötü Yönetimin Yol Açtığı Faaliyetler
Sistem ya da öngörü eksikliğinden
kaynaklanan zaman israf edici faktörleri saptayın. Aramanız gereken belirti
tekrarlayan, yıllar içinde tekrar tekrar boy gösteren bir "kriz'dir. İkinci kez
tekrarlayan bir kriz aslında bir kere daha meydana gelmesi gerekmeyen bir
krizdir. Yıllık envanter krizi buna örnektir. Tekrarlayan bir kriz aslında her
zaman öngörülebilir bir krizdir.
Kötü Örgütlenme
Toplantılar, tanım gereği, yetersiz
örgütlenmeye verilen bir ödündür. Çünkü insan ya toplantı yapar ya da çalışır.
Aynı zamanda ikisini birden yapamaz. İdeal olarak tasarlanmış bir yapıda
toplantıya gerek yoktur.
Farklı işlevlere sahip insanlar belli bir
görevi yerine getirebilmek için iş birliği yapmak zorunda oldukları için
toplantı yaparız. Belli bir durumda gerekli bilgi ve deneyim tek bir kişinin
beyninde olmadığı, değişik insanların deneyim ve bilgisinden parça parça alınıp
bir araya getirilmek zorunda olduğu için toplantı yaparız.
İsteğe Bağlı Zaman Yaratın
İsteğe bağlı zaman yaratmanın yöntemi
yaklaşımın kendisine kıyasla çok daha az önemlidir. Çoğu kişi daha az üretken
ikincil meseleleri bir araya sıkıştırmaya, yani aralarında boşluk yaratmaya
çalışarak bir sorunu çözmeyi denemektir.
Eleman Fazlalığı
Eleman fazlalığının oldukça güvenilir bir
belirtisi vardır. Eğer gruptaki kıdemli kişiler zamanlarının pek de küçük
olmayan bir bölümünü, diyelim onda birini, "insan ilişkileri problemlerine'
kavga ve sürtüşmelere, yargısal konulara ve iş problemlerine harcıyorlarsa, o
zaman iş gücü olması gerekenden daha geniş demektir. İnsanlar birbirinin yolunu
kesiyor demektir. İnsanlar performans aracı olmak yerine performansın önünde
bir ayak bağı haline gelmiş demektir. Yalın örgütlerde insanlar birbirine
çarpmadan hareket edebilecek kadar geniş alana sahiptir ve işlerini sürekli
açıklamada bulunmak zorunda kalmadan yapabilirler.
İsteğe Bağlı Zamanın Etkin Kullanılması
Tanıdığım son derece etkini birisi her
ikisinin de son bitirme tarihleri olan bu tür iki liste tutuyor. Biri acil işler
için, diğeri de boş olmayan ama yapılması gereken işler için. Tarihlerin
kaydığını gördüğünde zamanının yönetimini gene elinden kaçırmakta olduğunu
anlıyor.
Bilimsel calismalarda zaman yonetiminde
karsilastigimiz en buyuk sorun ekip elemanlarindan bir kisinin ustlendigi
gorevi zamaninda yapmamasidir. Zira bir zincir en zayif halkasi kadar
gucludur.Calismalari planlayan kisinin bu asamada buyuk bir ongoruye sahip
olmasi ve bu durumu kisa surede duzeltmenin youlunu kisa surede bulmasi gerekir. Bizim biyoteknoloji
laboratuvarimizin temel calisma prensibinde mesai saati ve mesayi gunu kavrami
yoktur. Sadece mevcut projenin bitmesi kavrami vardir. Bu sekilde calisan
personelimiz zamana endeksli degil ise
endeksli calisirlar ve isverimi ve kalitesi artar.
Mr. Gökhan TUNCAY
torpash@gmail.com


Arzu Didem Yalcin, MD.Expert, Asist. Prof. Dr.
Internal Medicine, Allergy and Clinical Immunology,
Academia Sinica, Genomics Research Center,11529, Taipei, Taiwan.
adidyal@yahoo.com / adidyal@gate.sinica.edu.tw
Phone : 8860278977509









